Droga ks. prof. Jana Fijałka do uniwersyteckiej katedry


Abstrakt

Ks. prof. Jan Fijałek (1864-1936) uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich historyków Kościoła. Jego działalność profesorska ma już kilka opracowań naukowych, choć wciąż czekamy na kompletne jej opracowanie. W tym tekście podjęto próbę przedstawienia jego dróg do profesury. Najpierw w latach 1871-75
uczęszczał do szkoły powszechnej w Bochni, w latach 1875-79 do niższego Gimnazjum w Bochni, a w latach 1879-1883 do Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Gimnazja w Bochni i w Krakowie wydały wielu znanych polskich uczonych. Po maturze wstąpił do Seminarium Duchownego i na Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wybrał seminarium naukowe z historii Kościoła ks. prof. Władysława Chotkowskiego.
Po święceniach kapłańskich w 1887 r. udał się do Rzymu. Studiował prawo na Uniwersytecie Gregoriańskim, ukończył Szkołę Paleograficzną na Watykanie i podjął współpracę z działającą w Rzymie stacją naukową krakowskiej Akademii Umiejętności pod kierunkiem prof. Stanisława Smolki. W 1891 r. doktoryzował się. Podjął wykłady na Wydziale Teologicznym UJ jako suplent. Habilitował się w 29 roku życia na podstawie dorobku i pracy pt. „Życie i obyczaje kleru w Polsce średniowiecznej na tle ustawodawstwa synodalnego” (1893). Habilitacja dawała mu uprawnienia do prowadzenia wykładów. Gdy w 1896 r. zawakowała katedra historii Kościoła na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Lwowskiego zgłosił się do konkursu i go wygrał.
W wieku 32 lat został profesorem nadzwyczajnym. Na każdym etapie jego edukacji zwracano uwagę na jego niezwykłą pracowitość. Pracowitość pozostała jego cechą własną przez kolejnych 40 lat profesorskiego żywota.


Słowa kluczowe

Jan Fijałek; Władysław Chotkowski; Stanisław Smolka; Albin Dunajewski; Tadeusz Gromnicki; Pogwizdów; Niegowić; Kraków; Rzym; Lwów

Kaczmarek K., Ks. Jan Nepomucen Fijałek (1864-1936), Mediewiści III, red. J. Strzelczyk, Poznań 2015, s. 29-35. [Google Scholar]
Piech S., Jan Nepomucen Fijałek (1864-1936), w: Złota Księga Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, red. S. Piech, Kraków 2000, s. 381; [Google Scholar]
Sawicki J., Ks. Jan Nepomucen Fijałek, „Prawo Kanoniczne” 15, 1972, s. 267-292; [Google Scholar]
Semkowicz W., Fijałek Jan, PSB VI, Kraków 1948, s. 441-443; [Google Scholar]
Staszel J., Jan Fijałek – kapłan i uczony: działalność w ekspedycji rzymskiej Polskiej Akademii Umiejętności, „Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie” 39, 1994, s. 101-179; [Google Scholar]
Staszel Jan, Listy Karoliny Lanckorońskiej do Jana Fijałka i Stanisława Tomkowicza z lat 1930-1936, „Rocznik Krakowski” 70, 2004, s. 131-140; [Google Scholar]
Urban J., Archiwum Kapitulne na Wawelu pod zarządem ks. Jana Fijałka, „Analecta Cracoviensia” 27, 1995, s. 629-636; [Google Scholar]
Urban J., Powołanie ks. prof. Jana Fijałka na katedrę historii kościelnej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, w: Historia vita memoriae. Prace dedykowane ks. prof. Stanisławowi Piechowi, red. J. Bednarczyk, Kraków 2010, s. 225-230. [Google Scholar]
Vetulani A., Ks. Jan Fijałek historyk Kościoła polskiego, „Analecta Cracoviensia” 2, 1970, s. 428. [Google Scholar]
Pobierz

Opublikowane
2021-06-30


Udostępnij

Urban, J., & Perkowska, U. (2021). Droga ks. prof. Jana Fijałka do uniwersyteckiej katedry. Nasza Przeszłość, 135, 115-148. https://doi.org/10.52204/np.2021.135.115-148

Jacek Urban, prof. dr hab.  archiwariusz@gmail.com
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Polska
https://orcid.org/0000-0003-1790-2601

ks. prof. dr hab., historyk, badacz dziejów Kościoła krakowskiego w XIX i XX w., dyrektor Archiwum Kurii Metropolitarnej oraz Archiwum Kapituły Katedralnej na Wawelu, kanonik gremialny kapituły katedralnej na Wawelu (od 2009), dziekan Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII w Krakowie (od 2016). Autor wielu publikacji, spośród których do najważniejszych należą: Kanonie akademickie krakowskiej kapituły katedralnej (1795-1945), Kraków 1997; Katedra na Wawelu (1795-1918), Kraków 2000; Tło polityczne dziejów Kościoła katolickiego w Europie Środkowej 1815-1914. Szkice historyczne, Kraków 2001; Sztuka sakralna Krakowa w wieku XIX, Kraków 2004; Katedra na Wawelu po 1918 roku, Kraków 2008; Karola Wojtyły – Jana Pawła II katedra na Wawelu, Kraków 2009; 75 lat kościoła w Dzianiszu, Kraków 2012; Święta Jadwiga Królowa, Kraków 2012; Kronika Katedry na Wawelu 1934-1982, Kraków 2016; Przywrócić pamięci. 150. rocznica urodzin księcia kardynała Adama Stefana Sapiehy (1867-1951), Przemyśl 2017; Klejnot w koronie. 650-lecie konsekracji katedry krakowskiej, Kraków 2018. Autor ok. stu pięćdziesięciu artykułów w publikacjach książkowych oraz czasopismach.


Urszula Perkowska 

dr hab., absolwentka UJ, historyk nauki i oświaty, emerytowany samodzielny pracownik naukowy Archiwum UJ oraz Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ. Zainteresowania badawcze: dzieje UJ, historia kobiet, biografistyka regionalistyka. Autorka m.in.: Uniwersytet Jagielloński w latach I wojny światowej (Kraków 1990); Studentki Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1894–1939. W stulecie immatrykulacji pierwszych studentek, Kraków 1994; Maria Epsteinówna, siostra Magdalena Maria (1875–1947), założycielka i dyrektorka Uniwersyteckiej Szkoły Pielęgniarek i Higienistek, dominikanka z krakowskiego Gródka (Kraków 2005); Corpus Academicorum Facultatis Philosophiae Universitatis Iagellonicae 1850–1945 Kraków 2007; Anna Rydlówna (1884–1969). Organizatorka szkolnictwa pielęgniarskiego, działaczka społeczna i niepodległościowa (Kraków 2010).